بش قارداش
بابا امان
شهر تاریخی بلقیس
عمارت مفخم

بش قارداش
بابا امان
شهر تاریخی بلقیس
عمارت مفخم

مراسم تعزيه (شبيه خواني ) در بجنورد

 

      برگذاري مراسم تعزيه (شبيه خواني) در بجنورد سابقه ديرينه‌اي دارد پنجاه سال قبل در شهر بجنورد هفت هيئت عزاداري وجود داشت كه دسته‌هاي سينه‌زني و زنجيرزني داشتند

     از جمله اين هيئتها؛ هيئت كربلايي اكبر خشت پز ـ هيئت علي شاهرضا ـ كربلايي فايب

     علي ـ حريري كربلايي رجب؛ دروازه گرگاني ـ منتظري را مي‌توان نام برد.

      گروهاي تعزيه خوان از محل هيئت‌هاي ذكر شده حركت و به سوي معصوم‌زاده مي‌رفتند؛گروهاي تعزيه خوان را با تخته‌رواني كه شامل بارگاه يزيد؛ عبيدالله بن زياد؛ حجله حضرت قاسم؛ شبيه گهواره حضرت عاي اصغر وغيره بود حمل مي‌كردند و همچنين و شهر ديگر ومخالف خوان‌ها با لباس قرمز؛ اسب؛كلاه خود وزره ظاهر مي شوند.

       موافق خوان‌ها؛ شبيه امام حسين؛ حضرت علي اكبر؛ حضرت قاسم؛ حبيب بن مظاهر و ديگران با تناسب سن بدين صورت كه حضرت قاسم و حضرت علي‌اكبر از جوانها و حضرت امام حسين از ميان سالمندان و حبيب بن مظاهر از پيرمردان انتخاب مي‌شوند و از پيشاپيش گروه موفق خوان شبيه حضرت ابوالفضل معمولاً سوار بر اسب سفيد؛ با مشك آبي در دوش و علمي در دست حركت مي‌كردند. بر روي علم آيه نصرمن الله و فتح قريب .. نوشته شده و در پايان زنجيرهاي از شترها در حركت بودندكه بر روي هر شتر پسر بچه‌اي سوار شده و نقش اسيران را ايفا مي‌كردند.

شمر سوار بر اسب به صورت تاخت و تاز در اطراف شترها خولان داده و گاهي با شلاقي كه در دست داشت بر پاي اسيران مي‌زد.

     عشايري كه در آن زمان با شتر ييلاق و قشلاق مي‌كردند؛ شترهاي خود را به صورت رايگان در اختيار هيئت‌هاي مي‌گذاشتند و عقيده داشتند كه اگر اين عمل را انجام ندهند آن سال براي آنها بركت ندارد.

     در معصوم زاده پس از نوحه خواني و سينه و زنجيرزني؛ تعزيه خواني شروع مي‌شد و واقعه كربلا را به روايت تاريخ و كتابهاي مقابل در آن جا اجرا مي‌كردند كه فوق العاده جذاب و تأثيرگذار بود و مردم با مشاهده آن لحظاتي را به ياد واقعه خونين كربلا عاشقانه گريه مي‌كردند.

     بعد از مراسم شام غريبان؛ روزسيزدهم محرم (سوم امام حسين (ع)) هيئت‌ها به صورت متحد از محلي كه قبلاً در نظر گرفته شده بود حركت مي‌كردند و به سوي مساجد مي‌رفتند و پس از پذيرايي ناهار اين مراسم خاتمه مي‌يافت براي بر پايي عزاي خاتم النبياء (ص) و امام حسن مجتبي (ع) و امام رضا (ع) به سوي مشهد رهسپار مي‌شدند و در روزهاي معين به عزاداري مي‌پرداختند‌؛ بيشتر روستا‌هاي بجنورد نيز در قالب هيئت‌هاي عزاداري به مشهد مشرف مي‌شوند.

120 تكيه در بجنورد وجود دارد كه در دهه محرم مراسم روضه‌خواني و پذيرايي در همه آنها بر پا مي‌شود و پيش از 90 هيئت سينه‌زني و زنجيرزني وجود دارد.

     كه از اين تعداد 45 هيئت داراي علامت مي‌باشند كه در هر حال بر تعداد علامت‌هاي آنان نيز افزوده مي‌شود. اكثر هيئت‌ها داراي پرچم‌هايي به رنگهاي مختلف هستند كه بروي آنها نام شهداي كربلا و پنج تن ال عبا گلدوزي شده و پيشاپيش هيئت حركت داده مي‌شود آلات بر پاي موزيك در عزاداري‌ها معمولاً شامل طبل بزرگ و كوچك و سنج است كه براي هماهنگي بين زنجيرزنان و سينه زنان استفاده مي‌شود در بعضي هيئت‌ها از قره ني و ترومپت  نيز استفاده مي‌گردد.

مهرنيا