بش قارداش
بابا امان
شهر تاریخی بلقیس
عمارت مفخم

بش قارداش
بابا امان
شهر تاریخی بلقیس
عمارت مفخم

غارها   

«غار تنگه»

     در جنوب روستاي حصار شاه ورديخان و غرب روستاي رختيان، در محلي معروف به (تنگه)، غاري به همين نام وجود دارد. غار داراي استالا گتيت و استالا گميت مي‌باشد.

 

«غار بيدك»

     اين غار با طول 80 متر و عمق 20 متر، در 12 كيلومتري جنوب بجنورد واقع شده است. دهانه غار سنگي است و به شكل چاهي با عمق اوليه 5/6 متر مي‌باشد. غار بيدك انشعابات فراوان داشته و زماني داراي استالا گميت‌ها و استالا گتيت‌هاي بسيار بوده، كه بخش زيادي از آنها به دست افراد ناآگاه تخريب گرديده است.[1]

 

«غار خزينه راهه»

     در دو كيلومتري شمال غربي روستاي اسفيدان، در محلي موسوم به (هنه ور)‌، كوهي به نام (خزينه) وجود دارد. در ارتفاع 50 متري اين كوه بلند دهانه كوچك غاري نمايان است كه (خزينه راهه) معروف است. مي‌توان از دو راه به غار وارد شد. با عبور از دالان شيب‌‌داري كه به صورت پلكان به پايين مي‌رود ، در فاصله 200 متري، محوطه‌اي نمايان مي‌شود. طي اين فاصله به حالت ايستاده ميسر نبوده و بيشتر به شكل نشسته يا خميده و سينه خيز مي‌بايد انجام گيرد.

     «در داخل محوطه، حوضي ساخته شده از سنگ و ساروج وجود دارد. بر سطح ديواره غار محلي براي گذاشتن چراغ تعبيه شده است و در انتهاي غار چاهي وجود دارد. سرتا سر كف غار پوشيده از نوعي خاك قهوه اي رنگ براق مي‌باشد كه با گذاردن پا بر روي آن مانند پنبه فرو مي‌رود. از اين خاك پودر مانند جهت مصارف كشاورزي استفاده مي‌شود. غار داراي روزنه‌اي است و به گفته سالخوردگان اسفيداني، اين غار دست ساز در گذشته به عنوان پناهگاه استفاده مي‌شده است[2]

 

«غار شاه نشين»

     در كوه سنگي به نام (شاه نشين) واقع در روستاي رئين، غار بزرگي به همين نام وجود دارد. ديوار غار پوشيده از نوشته هاي ياد بود است كه اكثراً جديد مي‌باشند.

افسانه‌هايي حاكي از وجود گنج و طلسم درباره اين غار بر سر زبانهاست.

در ارتفاعات بالاي كوه ، منفذي ديده مي‌شود كه به غار كوچكتري به نام (غار فاطمه) راه مي‌يابد[3].

 

«غار كنه گرم»

     حسن سو در 50 كيلومتري جنوب غربي بجنورد واقع شده است. اين دهكده در موقعيت 57 درجه و 19 دقيقه طول جغرافيايي و 37 درجه و 32 دقيقه عرض جغرافيايي قرار گرفته و ارتفاع آن از سطح دريا 950 متر است.

     در جنوب شرقي روستاي حسن‌سو، غاري موسوم به كنه گرم (حفره گرم) وجود دارد كه يكي از پديده‌هاي شگرف طبيعت متعلق به دوران سوم زمين‌شناسي است.

 

نمايي از استالا گتيت هاي غار حسن سو

عكس دارد ص 145

     دهانه ورودي غار در منطقه‌اي به نام مرزخان محمد، به صورت چاهي در دامنه ارتفاعات آلاداغ واقع گرديده و با شيب 45 درجه به اولين چاه به ژرفاي 10 متر مي‌رسد.

     انتهاي مسير دو راه جدا مي‌شود كه در سرتاسر آن، مجموعه‌هاي خيره كننده و نماشايي چكيده‌ها و چكنده‌ها وجود دارد. در غار حسن‌سو، استالا گتيت ها و استالا گميت‌ها‌، اشكال پيچيده و متنوعي را پديد آورده‌اند.

     ستونهاي برج مانند، با نقوش و تصاوير اعجاب انگيز و تصاوير چشم نوازي كه ياد‌آور پهلوانان اساطيري است‌، قارچ‌هايي كه گويي پس از باران بهاري سر بر آورده‌اند، باله‌هاي ماهي، شمع‌هاي بزرگ افروخته و گويا پيكرتراشان ماهري در آفرينش آن نقش داشته‌اند. طول غار كنه گرم تا محل‌هاي شناسايي شده 250 متر و عمق آن تا 70 متر مي‌رسد. تالاري از آبشارهاي يخي با سقفي به ارتفاع 15 متر با يخشاري از چكيده‌ها و چكنده‌ها كانون توجه و مركز زيبايي اين غار تاريخي مي‌باشد.

اين غار در خرداد ماه سال 70 به سرپرستي غلامرضا عابدي (مسئول تربيت بدني دانشگاه آزاد اسلامي واحد بجنورد)، با همكاري آقايان نقي عسلي، علي قافله باشيان‌، احمد آدينه زاده، كاظم معمارياني و با همكاري آقاي مكرمي، مسئول شوراي روستاي حسن سو و همياري اهالي روستاي شيرآباد كشف گرديد.

 

«غار ييجت»

    در غرب اسفيدان غاري موسوم به (ييجت) يا (معصوم) وجود دارد. دهليزهاي داخل غار پوشيده از استالا گتيت و استالا گميت مي‌باشد[4].

بجنورد گذرگاه شمالي خراسان، احسان سيدي زاده ـ علي اكبر عباسيان

 



[1] . با استفاده از اطلاعات آقاي غلامرضا عابدي ، مسئول تربيت بدني دانشگاه آزاد اسلامي واحد بجنورد

[2] . بر اساس اطلاعات شفاهي آقايان ابراهيم ايرجي ، 42 ساله و حاج رضا محمدي ، 45 ساله ، عضو شوراي اسلامي روستاي اسفيدان

 

[3] . به نقل از آقاي محمد اماني ، كارشناس باستان شناسي

[4] . به گفته آقاي ابراهيم ايرجي