بش قارداش
بابا امان
شهر تاریخی بلقیس
عمارت مفخم

بش قارداش
بابا امان
شهر تاریخی بلقیس
عمارت مفخم

كليساي اسپاخو

 

يكي از مناطق حاصلخيز و پر بركت استان ، دشت مانه وسملقان مي باشد در شمال غربي و غرب شهرستان بجنورد قرار گرفته است . در غرب اين منطقه ، ارتفاعات معروف به«قر خود»كه از زيباترين جنگلهاي طبيعي سرو كاج و مراتع پوشيده شده است وجود دارد . در طول اين رشته كوه آثار متعددي بصورت قبرستانهاي كه اكثراً به دوران قبل از اسلام تعلق دارند مشاهده مي شود ، كه در ميان ابنية قديمي منطقه ، ساختمان معروف «كليساي اسپاخو»كه معروفترين و باشكوه ترين اثر باستاني سده‌هاي قبل از اسلام ، در استان خراسان به شمار ميرود از اهميت ويژه اي برخوردار است . موقعيت روستا بدين گونه است طول جغرافيايي َ22 ْ56 و عرض َ24 ْ37 وارتفاع آن از سطح دريا 1570 متر مي باشد . در قسمت جنوبي اين روستا برروي تپه اي به بلندي 50 متر ، ساختمان سنگي اسپاخو ، از فاصله 5 كيلومتري خود نمايي مي كند اين بنا به شماره 1579/3 جزو آثار تاريخي خراسان ثبت شده است . ساختمان اين بناي سنگي بصورت شرقي غربي و بشكل مستطيل به ابعاد تقريبي 70/12 در 5/20 متر مي باشد زير بناي آن حدود 260 متر مربع است . بنا از سنگ نتراشيده و ملاط و ساروج ساخته شده است . ساختمان به صورت تركيب يك ايوان در سمت مشرق و فضاي چهار گوش مربعي شكل گنبددار در غرب كه به وسيلة دهليز مانندي به هم مربوط مي باشند ، ساخته شده . قسمت شرقي بنا ، ايواني است كه دهانة آن رو به شرق با پهناي 50/7 ميباشد . طول ايوان شرقي حدود 5/8 متر است . پوشش ايوان به صورت نيم استوانه اي يا گهواره مانند كه كاملاً شبيه ساختمانهاي دوره ساساني است كه اين پوشش در قسمت بام مسطح و از عظمت خاصي برخوردار است كه پابرجا بودن آن در طول صد ها سال مديون كار صحيح و معماري اصيل ايراني در سده‌هاي قبل از اسلام است .

در محوطة اطراف كليسا ، قبور متعدد قديم و جديد مشاهده مي شود . جمعي از مردان كهنسال ده به نقل از اجدادشان بيان مي دارند كه تا قبل از مشهور شدن بنا به كليسا به وجود امامزاده در اين محل معتقد بوده اند و صندوق نذورات در قسمت گنبدي شكل ساختمان وجود داشته است و حتي مراسم عزاداري در ماه محرم در اين محل صورت مي گرفته است .

 

محمد حسين انصاري مود