بش قارداش
بابا امان
شهر تاریخی بلقیس
عمارت مفخم

بش قارداش
بابا امان
شهر تاریخی بلقیس
عمارت مفخم

مقبره كشته شدگان واقعه لهاك خان

بناي تاريخي مقبره شهدا كه معروف به مقبره كشته شدگان واقعه لهاك خان مي باشد از سري آثار تاريخي شهرستان بجنورد است.

اين آثار تاريخي در پانصد متري شمال شرقي مجموعه مفخم و در داخل بوستاني بر فراز تلي از خاك قرار گرفته. اين بناي آجري در حدود هشتاد سال قبل و در ابتداي قرن چهاردهم هجري ساخته شده و در آن نظامياني كه در واقعه لهاك خان كشته شده اند مدفون هستند. اين بنا به ياد بود كشته شدگان مدفون ساخته شد و بعدها به مرور زمان به مقبره شهدا موسوم گشته است.

سروان لهاك خان سالار جنگي يكي از فرماندهان قشون جان محمدخان بود كه در سال 1304 هجري خورشيدي علم سركشي برافراشت و 5 افسر و دو استوار از مامورين لشكر شرق خراسان را كه با طغيان او مخالف بودند در ميدان سرخ بجنورد تيرباران كرد.

باني اين بنا و نام معمار آن به درستي مشخص نيست. اين بنا بر روي سكويي صفه مانند به بلندي حدود 80 سانتي متر و در داخل محوطه باغ نسبتا وسيعي با استفاده از آجر با پلان چهار ضلعي مربع شكل و به صورت تقريبا چهار طاقي كه بر فراز آن گنبدي قرار دارد ساخته شده است. ابعاد اين بنا 50/6 × 80/6 متر و نزديك 5 متر ارتفاع دارد. ورودي اصلي بنا از سمت جنوب بوده و از سه جانب ديگر سه نورگير در آن تعبيه شده است. در چهار گوشه بنا چهار مناره به ارتفاع تقريبي 5/2 متر ساخته شده است. در ساخت اين بنا مصالحي چون آجر، چوب و كاشي و غيره به كار رفته و از آن ها به صورت بنايي تزييني استفاده گرديده است. بناي مقبره شهدا شبيه مقبره شاه اسماعيل ساماني مي باشد. از ويژگي هاي جالب اين بنا تزئينات كاشي كاري و آجر كاري آن مي باشد. نماي بيروني سساختمان بنا با آجرهاي قالبي و نقش برجسته دوره پهلوي تزيين يافته و نقوش آن ها به صورت گل اندام، خفته راسته، حصيري و رگ چين اجرا گرديده است.

در قسمت گنبد از كاشي هاي آبي سفيد رنگ استفاده شده كه در حال حاضر به سند تخريب، قسمت هاي كمي از آن باقي مانده است. در دو مناره ي ضلع جنوبي بنا نيز از كاشي كاري به شيوه ي معقلي استفاده شده كه اكنون تقريباً سالم مي باشد. بناي مورد نظر فعلا در مالكيت ارتش جمهوري اسلامي ايران شاخه ي بجنورد مي باشد و با توجه به همجواري اين بنا با ساير ابنيه تاريخي از جمله امارت آيينه خانه مفخم اين بنا نيز از جمله آثار تاريخي شهرستان بجنورد مي باشد كه مورد توجه دوستداران و علاقه مندان به فرهنگ وهنر مي باشد و روزانه مورد بازديد خيل عظيمي از فرهنگ دوستان قرار مي گيرد.

محسن عباسي

روابط عمومي اداره ميراث فرهنگي و گردشگري بجنورد

پيام سمنگان- شهريور و مهر 83