بش قارداش
بابا امان
شهر تاریخی بلقیس
عمارت مفخم

بش قارداش
بابا امان
شهر تاریخی بلقیس
عمارت مفخم

تاريخچه و وجه تسميه بش‌قارداش بجنورد

     آقاي هوشنگ شادلو كه از معمرين قوم شادلو مي‌باشد معتقدند كه قبل از اسلام در محل بش‌قارداش به دليل وجود چشمه آب مورد توجه موبدان دين زرتشت قرار گرفته و در دوران حكومت پارت‌ها در منطقه چهار مغ در اين منطقه حضور داشته است كه بجنورد بنام“چهارمغان“شهرت مي‌يابد و چون آب چشمه بش‌قارداش شهر را مشروب مي‌كرده است رودخانه بنام“چهار مغان“ و بعدها“چرمغان“ ناميده شده است.

     درخصوص وجه تسميه بش قارداش ظاهراٌ عنوان مي‌شود كه در زمان هجوم مغولان 5 برادر به دليل رشادت‌هاي زيادي كه در جنگ مغولان در اين ناحيه نموده و كشته شده‌اند محل بنام بش‌قارداش معروف شده است. عده‌اي نيزمعتقدند به دليل جريان داشتن آب از پنج غار سنگي كوچك به اين نام ناميده شده است.

     اما آنچه ناصرالدين شاه در سفر نامه‌اش بيان مي كند و فرمان بازسازي مقبره را مي‌دهد اين است «گنبدي بود كه تمام خراب شده و همان گودي زيرش باقي و نمايان بود كه آنجا مشهور به بش قارداش (5برادر) است كردهاي شادلو سكنه اين‌جا خيلي اعتقاد به اين 5 برادر دارند به سهام‌الدوله حكم شد گنبد تازه‌اي بر مقبره آن‌ها از نو بسازد»

     با توجه به اين كه سردار مفخم در سنگ نوشته آرامگاه تأكيد كرده است كه: «احدي از انبياء يا از ذريه اولياء معصومين مدفون نيست.» و در آن زمان به بش‌قارداش معروف بوده است بنا براين نظريه پنج غار سنگي را مي‌توان رد كرد.

پارك بش‌قارداش بجنورد

     پارك بش‌قارداش در فاصله 5 كيلو متري جنوب بجنورد بر سر راه اسفراين قرار گرفته است. وجود چشمه آب معدني نسبتاً گرم با خواص متعدد و چنار‌هاي كهنسال اطراف آن توجه ناصرالدين شاه را به خود جلب كرده و دستور احداث استخر و مرمت بقعه مورد استفاده را به سردار مفخم حكمران منطقه داده بود، بعدها بدليل ترور ناصرالدين شاه احداث بقعه مورد استفاده آن جهت آرامگاه خانوادگي سران ايل شادلو قرار گرفت. هر چند در كنار آرامگاه سردار مفخم سنگ نوشته‌هايي حكايت از عدم وجود شخصيت‌هاي مذهبي در اين بقعه مي‌نمايد ولي ساختار فيزيكي آرامگاه يا گنبد وگلدسته حكايت از مكان مذهبي دارد.

     پس از بحث و جدل‌هاي  بي‌شمار در خصوص نحوه بازسازي اين پارك، بالاخره طرح توسعه پارك و مرمت آرامگاه با نظارت ميراث فرهنگي از سال 1378 آغاز گرديد كه اين طرح با عنايت مسئولين شهرداري و فرمانداري و كمك استانداري خراسان هم‌چنان در حال اجرا مي‌باشد و احداث استخرهاي جديد ويژه شناي برادران و پيش‌بيني احداث استخر ويژه خواهران از جمله ويژگي‌هاي اين طرح مي‌باشد.

     از 400 هكتار زمين‌هاي بش‌قارداش (محل قديمي چشمه و اراضي تمليك شده اطراف آن) حدود 10 درصد اختصاص به جاده‌هاي جنگلي، پاركينگ‌ها، محلهاي ورزشي، آلاچيق‌ها، چاي خانه‌هاي سنتي، رستوران‌ها وهتل‌ها، ساختمان‌هاي اداري مي‌باشند و مابقي آن ها جنگل كاري شده‌اند. در آينده نزديك با اتمام پروژه پارك بش‌قارداش بدون ترديد با توجه به گسترش صنعت اكوتوريسم اين منطقه يكي از مستعدترين اماكن در خراسان شمالي براي جذب توريست و گردشگر داخلي خواهد شد.

     در خصوص استفاده از آب معدني، بخش خصوصي توانسته است با احداث كارخانه بسته‌بندي آب در ضلع شمالي پارك، آب چشمه بابا امان را حتي به كشورهاي ديگر نيز صادر نمايد. در خصوص خواص شيمايي آب كه در رديف آب‌هاي معدني سرد  مي‌باشد. طبق نظريه دكتر محمد رضا غفوري استاد دانشگاه تهران اين خواص براي آن ذكر شده است:

- در بدي دستگاه گوارش و در بي‌حركتي روده‌ها مؤثر است.

- در معالجه بيماري كبد و مجاري صفراوي و بيماري يرقان  فاميلي و سردرد و ميگرن و بيماري‌هاي مزمن مجاري صفراوي و سنگ‌هاي صفراوي اثرات نيكو داشته است.

- در دستگاه ادراري و بيماري‌هاي ناشي از وجود باسيل و سنگهاي گوناگون مجراي ادراري به دليل تغيير PH و اثر ادرارآور آن مؤثر است.

- در بهبود و ترميم بيماري‌هاي ناشي از سوء تغذيه‌اي و بيماري‌هاي تنفسي، وآلرژي مانند آسم و ورم مجاري بيني اثري نيكو داشته است.