بش قارداش
بابا امان
شهر تاریخی بلقیس
عمارت مفخم

بش قارداش
بابا امان
شهر تاریخی بلقیس
عمارت مفخم

بخش مانه و سملقان

شامل مانه سملقان و قره ميدان مي‌باشند.

مانه :

     بخشي از بزرگ ناوديس شرق به شمال عرب مي‌باشد كه شيليهاي سياه حاوي كنكرسيون رس آهن‌دار به ضخامت 700 الي 1500 متر منطقه را پوشانده است.[1]

     سازند سنگانه زير سازند آتامير قرار گرفته است، مارنها و آهكهاي مارني سبز رنگ سازند سرچشمه زير سازند سنگانه قرار گرفته، رسوبات دوران سوم كنگلومرا و ماسه و سنگ و مارنهاي قرمز نئون بيشتري در حاشيه ارتفاعات جنوبي به طور دگر شيب قرار دارد و قسمت عمده سازند پستليق را تشكيل مي‌دهد. رسوبات دوران چهارم متشكل از رسوبات رودخانه‌اي، تراسهاي آبرفتي با ضخامت كم و واريزه‌ها است كه حاصل فعاليت فرسايشي رودخانه اترك است. اين رسوبات ريز بوده و فاقد آب زيرزميني مي‌باشد.

 

ب سملقان :

      شامل مارن و آهكهاي نازك لايه قيري و پيريتي آمونيت ‌دار است . اين رسوبات داراي ضخامت بيشتري است و روي شيل قرار دارد . وبه علت دارا بودن تخلخل سفره‌هاي آب زيرزميني ناحيه را تغذيه مي‌نمايد . سازند شوريجه شامل ماسه سنگ و كنگلومرا كه گاهي توأم با لايه گچي است كه در ارتفاعات كور خود مشاهده مي‌شود زيرسازند تيرگان قرار گرفته است . شيل و مارنهاي خانگيران و مارنهاي قرمز رنگ نئوژن در غرب دشت قرار دارد . رسوبات دوران چهارم از كنگلومرا و ماسه سنگ‌هاي سست با تراسها و مخلوط افكنه‌ها با رسوبات آبرفتي به وجود آمده است كه مناطق كم ارتفاع دست را مي‌پوشاند.

ج قره ميدان :

      به صورت چاله‌اي است كه به علت دو گسل در حاشيه شمالي و جنوبي دشت به شكل گرابن ( فروزمين ) در آمده است. قسمت اعظم منطقه از تشكيلات رسوبي دوران دوم زمين شناسي پوشيده شده و رخساره‌هاي دوران سوم به طور محدود در غرب دشت پراكندگي دارد . ماسه سنگو شيلهاي سبز رنگ سازند شمشك قديمي‌ترين رسوبات است كه در ارتفاعات جنوب غربي قره ميدان رخنمون دارد .

      آهك مزدوران بر روي تشكيلات چمن بيد قرار گرفته و شامل آهك دولوميت است كه قسمتهايي از آن به ماسه سنگ تبديل شده است . آهكهاي مارني تيرگان بيشترين گسترش را در منطقه داشته و اغلب چين خورده شده است . اين سازنددر زمينة ذخيره آب و تغذيه سفره‌هاي زيرزميني حائز اهميت است ، رسوبات مارني سبز رنگ روي سازند قديمي‌تر گذاشته شده و در ناوديس‌هاي منطقه قابل ديد است .

       اين سازند سبب نامطلوب شدن كيفيت آب مي‌گردد . رسوبات دوران سوم شامل مارنهاي قرمز رنگ و ماسه سنگ كه مركز دشت را در برگرفته ، است . رسوبات آبرفتي دوران چهارم به صورت ترانيهاي آبرفتي رودخانه‌اي است كه به علت دانه ريز بودن فاقد سفره آب زيرزميني قابل توجه مي‌باشد .



[1] - خسرو خسرو تهراني ، همان كتاب .