بش قارداش
بابا امان
شهر تاریخی بلقیس
عمارت مفخم

بش قارداش
بابا امان
شهر تاریخی بلقیس
عمارت مفخم

  جاذبه‌هاي جهانگردي استان خراسان شمالي نمونه كوهستاني (روستاي روئين)

     از نظر تقسيمات كشوري روستاي روئين جزء دهستان روئين، شهرستان اسفراين است و در 28 كيلومتري شمال اسفراين و 51 كيلومتري جنوب شرقي بجنورد در ارتفاع 1670 متري قرار دارد.

     روستاي روئين از جمله روستاهاي سرسبز و آباد شهرستان اسفراين است كه در سمت جنوبي كوه‌هاي آلاداغ و در يكي از دره‌هاي مصفاي اين رشته كوهستان واقع شده است. زمين‌هاي روستا در دره‌ي طويلي با جهت شرقي ـ غربي قرار دارد و دره‌هاي فرعي ديگري از شمال و شرق و جنوب به آن متصل مي‌شود. همه اين دره‌ها پوشيده از درختان ميوه است.

     آب و هواي روستاي روئين از نوع معتدل كوهستاني با زمستان‌هاي سرد و پر برف و تابستان‌هاي معتدل و مطبوع مي‌باشد. به علت موقعيت ييلاقي آن در تابستان‌ها تفريحگاه مناسبي براي اهالي شهرستان بجنورد و اسفراين محسوب مي‌شود، كه براي استفاده از هواي خنك و همچنين آب چشمه‌ها و ميوه‌هاي اين روستا به منطقه مي‌روند.

     درختكاري بهترين شيوه‌ي بهره‌برداري از زمين در اين روستا مي‌باشد. بنابراين بيشترين توليدات كشاورزي روئين ميوه از جمله: سيب، گيلاس، زردآلو، گردو مي‌باشد. سطح كل زمينهاي كشاورزي آبي روستا 552 هكتار مي‌باشد كه توسط رودخانه پرآب كه در دره‌ي روئين جريان دارد مشروب مي‌گردد. اگر توجه خاصي به اين منطقه از نظر آماده‌سازي براي جلب گردشگر شود. در ايام تابستان از شهرهاي مختلف نيشابور، سبزوار، بجنورد و اسفراين مسافران زيادي به اين محل مي‌آيند. حتي تعدادي از سازمان‌ها تصميم به ساخت مهمان‌سرا براي كارمندان خود در اين روستا را دارند.

     با تبليغات و تهيه امكانات اوليه براي مسافران مسلماً تعداد بيشتري نه تنها از استان بلكه از استان‌هاي همجوار براي استفاده از آب و محصولات، صنايع دستي اين منطقه براي به رغبت آمدن به روئين را پيدا مي‌كنند كه باعث رشد اقتصادي نه تنها منطقه بلكه استان خواهد گرديد.

مروري گذرا بر پيشينه‌ي تاريخي مردم روئين

     براي شناخت پيشينه‌ي تاريخي و اصالت هر قوم و طايفه و ملتي بايد شواهد، مدارك و اسنادي وجود داشته باشد كه اغلب اقوام گذشته با استفاده از آثار و مداركي كه از خود به يادگار گذاشته‌اند شناخته مي‌شوند. كه اين آثار ممكن است مادي يا غيرمادي، مكتوب يا غيرمكتوب وجود داشته باشد.

    گاهي اوقات در محدوده‌اي از جغرافيا يا يك سرزمين اگر آثار متقن و محكمي وجود ندارد، با شواهد و مدارك آداب و رسوم  فكر، عقيده، زبان، خلق‌ و خوي و يا مداركي كه در محدوده‌ي نزديكتر به آن محل جغرافيايي وجود دارد، و يا به دست آمده است مي‌توان به پيشينه‌ي تاريخي محل فوق پي برد. در كتوب تاريخي زيادي مانند كتاب نزهته‌القلوب حمدا مستوفي كتوب معتبر عصر صفوي (مخصوصاً اسكندر بيك تركمان)ـ تاريخ نيشابور (حاج خليفه) و فصلنامه‌هاي جغرافيايي زيادي از اسفراين نام برده شده است كه نشان مي‌دهد اسفراين به نام سپهر آيين، مهرجان با موقعيت خاص خودش كه در مسير راه ارتباطي ابر شهر خراسان يعني نيشابور به طبرستان بوده است.

     با توجه به اين كه سپهرآيين از شهرهاي دوران باستان بوده است و هم اين كه تمام مورخين و محققين سكونت افراد و اقوام را در دره‌هاي كوهستان‌هاي‌ شمالي خراسان اذعان دارند. و با توجه به موقعيت جغرافيايي روئين مسلماً مردمي حتي در دوران باستان در اين دره‌ي با صفا و دژ استوار زندگي مي‌كرده‌اند. يكي از شواهد معتبر مي‌تواند زبان اصيل مردم اين ديار باشد كه همان زبان دري يا درباري عصر ساسانيان است كه هنوز هم بدون كمتر تغييري مردمش آن را حفظ كرده‌اند.

     با ظهور اسلام كه سپاهيان عرب و مسلمان در زمان عمر و عثمان به مركز و شرق ايران وارد شدند. ما شهر سبزوار بيهق (سبزوار) و ابرشهر خراسان (نيشابور) را در نزديكي خودمان داريم كه اسلام را پذيرفتند و هم‌چنان حفظ كرده‌اند و در سال 29 هجري فرمانده سپاه عثمان به اسفراين رسيد (عبدا عامر كريزي) و اسلام از اين تاريخ در اين منطقه نفوذ پيدا كرد. ما بايد باور كنيم كه اعتقاد اصيل و عميق مردم مسلمان روئين ريشه در تاريخ و سال‌هاي اوليه ورود اسلام به اين آب و خاك دارد.

     اگر قبول كنيم كه زبان و دين دو‌مشخصه‌ي اصلي هر قومي مي‌تواند باشد پس بايد به ريشه‌ي تاريخي سكونت در روئين يقين كرد. ودليل آن اين است كه يورش اقوام مهاجم به مرزهاي شرقي ايران مثل مغول، ازبك و تركمن نتوانسته است در اين دژ استوار نفوذ كند و همين عدم تغيير در زبان و دين نشان از اصالت تاريخي، استواري و خلوص اين ملت مي‌تواند باشد.

     دليل متقن ديگري كه وجود دارد امام‌زاده اسحاق روئين مي‌باشد كه ساختمان قبلي آن و اسلوب معماري و بنايش مربوط به عصر صفويه بوده است؛ نخست اين كه ورود يك امام‌زاده كه از فرزندان امام موسي كاظم(ع) است مربوط به قرن سوم هجري مي‌باشد. دوم بناي امام‌زاده كه ششصد سال قدمت داشت اين دو مورد مدارك محكمي دال بر سكونت مردمي آن هم معتقد در اين روستا دارد و يا اين كه در دوره‌هاي متا‏خر وجود علماي بزرگ، مساجد و اماكن مذهبي همه از حضور و سكونت دراز مدت مردمي در اين خطه دارد.

     در خاتمه بايد بگويم اصالت زبان روئين خودش دليل بر پيشينه‌ي تاريخي اين مردم است و يا حفظ اعتقادات ديني آنها همين طور زيرا دليل اين مي‌تواند باشد كه هميشه اقوامي كه در دشتها و مسيرهاي اصلي و يا كاروان‌رو زندگي مي‌كرده‌اند بيشتر دست‌خوش هجوم و اضم‌حلال و تغيير بوده‌اند ولي دره‌هاي صعب‌العبور از اين تهاجمات كمتر ضربه ديده‌اند كه ما يقين داريم سير دوراني فلسفه ظهور و نابودي تمدن‌ها همين بوده است ولي موقعيت استراتژيك روئين مردمش را هميشه در امان و سالم و بدون تغيير نگه داشته است در صورتي كه اطراف ما اقوام مختلفي با زبان‌هاي مختلف زندگي مي‌كنند كه پيشينه‌ي تاريخي آنها با توجه به شواهد تاريخي بيشتر دستخوش تغيير بوده است و اغلب در سده‌هاي اخير به اين محدوده هجوم آورده يا آورده شده‌اند.

     تهيه كننده: محمد زاهدي دبير آموزش و پرورش شهرستان اسفراين

                                                                       ارديبهشت 84