بش قارداش
بابا امان
شهر تاریخی بلقیس
عمارت مفخم

بش قارداش
بابا امان
شهر تاریخی بلقیس
عمارت مفخم

 موقيت حصار شير‌علي

     در جنوب غربي شهر زيباي بجنورد دو كوه دو برار با قامتي بلند و استوار مانند  دو برادري كه از دور ايستاده‌اند و صبر و استقامت مردم بجنورد را در دشت وسيع و جلگه زيباي بجنورد نظاره مي‌كنند.

     در اين حوالي روستايي وجود دارد با مردمي با‌صفا كه زندگي را با توكل به خدا و اميد به لطف پر‌مهر پروردگار مي‌گذرانند.

     مردم روستاي حصار مانند تمام مسلمانان جهان روز قبل از ماه مبارك رمضان را به استقبال ماه عزيز مي‌روند و به خانه تكاني و نظافت محل زندگي و حنا كردن موي سر و كوتاه كردن ناخن‌ها مي‌پردازند و با كساني كه قهر كرده‌اند يا مشكلي دارند صلح و صفا كرده به خانه او مي‌روند و حلاليت مي‌طلبند.

     دختران دم‌بخت و زناني كه نذري داشته‌اند با شادي فراوان به مسجد مي‌روند و به آب‌پاشي، جارو كردن، غبار رودي، مرتب كردن آشپزخانه مسجد مي‌پردازند و هنگام نظافت، صلوات و دعا مي‌خوانند و با اين اعمال خود را آماده پذيرايي از مهمانان خدا در اين مكان مقدس مي‌نمايند.

مراسم افطاري دادن در روستاي حصارشيرعلي

     درنيمه ماه مبارك رمضان در مسجد اين روستا رسم بر اين بوده هر شب يك خانواده كه از نظر مالي وضعيت بهتري دارند مخارج پذيرايي را بر عهده مي‌گيرند و اگر يك خانواده به تنهايي نتواند ازعهده اين كار بر آيد ساير خانواده‌ها به او كمك مي‌كنند مثلاً خانواده‌اي تهيه گوشت را بر عهده مي‌گيرد و ديگري قند و شكر و خانواده‌اي ديگر سبزي،ماست، و .

     و كساني كه عهده‌دار پذيرايي از مهمانان خدا هستند  بايد روز قبل تمام امكانات لازم را فراهم كرده و هنگام افطار در مسجد آماده استقبال و پذيرايي با‌شند.

غذايي كه به عنوان تبرك در مسجد تهيه مي‌شود

     در زمان‌هاي قديم، مردم از بنيه مالي پاييني برخوردار بودند و اولين غذايي كه در مراسم افطاري در مطبخ‌خانه مسجد طبخ مي‌شد، آش ماش بود كه همراه با پياز‌داغ و زرد‌چوبه تزيين مي‌شد و افطاري با چاي و خرما همراه مي‌شد ولي امروزه غذا‌هايي كه در مسجد حصار طبخ مي‌شود بسيار متنوع‌تر و پر‌ بركت‌تر است و تمام قشر‌هاي مردم روستا مي‌توانند استفاده كنند.

     غذا‌هايي مانند آش‌ شير‌برنج، آش‌گندم، عدس پلو، هليم، ماست و سبزي، برنج و ته‌چين در مسجد با دعا و صلوات پخته و در ظرف‌هاي يك نفره ريخته مي‌شود.

مراسم بعد از صرف افطاري

     مردم روزه‌دار كه در واقع مهمانان خدا هستند وقتي سر سفره پر‌نعمت پروردگار حاضر شدند و روزه خود را افطار كردند به خواندن نماز مغرب و عشاء مي‌پردازند. سپس به عزاداري و مرثيه‌سرايي كه توسط مداح دعوت ‌شده به مجلس انجام مي‌گيرد گوش فرا‌داده و فيض مي‌برند و صورت خود را با اشك‌هايي كه در غم و ماتم و سوگواري مولاي متقيان  سرازير مي‌شود متبرك مي‌كنند.

مراسم شب‌هاي قدر

     همان‌طور كه همه ما مي‌دانيم قرآن عظيم‌الشأن  در شب‌هاي قدر نازل شده و براستي كه شب قدر از هزار‌ماه بهتر و بالاتر است. در اين شب مردم بعد از صرف افطاري به خانه‌هاي خود رفته وضو مي‌گيرند و قرآن‌ها را برداشته و به خانه يكي از اهالي روستا كه قبلاً نوبت گرفته است مراجعه و در آنجا صاحب‌خانه با چاي، گلاب و شربت پذيرايي كرده ، سپس شروع به خواندن قرآن و دعا مي‌كنند و تا نيمه‌هاي شب قرآن را بسر گذاشته و خداوند را به خاندان پيامبر و ائمه (ع) قسم مي‌دهند تا گناهان آنها را بيامرزد و فرشتگان درگاه خداوند كه نظاره‌گر هستند سرنوشت خير و سعادتمندي را برايشان منظور كنند زيرا تنها خداست كه عيب‌هاي ما را  مي‌بخشد و گنا‌هان ما را پوشيده مي‌دارد پس از او درخواست كمك و آمرزش مي‌كنيم و تنها به او توكل مي‌كنيم چون او ارحم‌الراحمين است.

مراسم عذا‌داري روز بيست‌و‌يكم ماه رمضان

     مردم حصار شير‌علي در روز بيستم رمضان آرد، روغن و شكر فراهم كرده و براي اهل خانه و خشنودي اهل قبور فتير يا نان شير‌مال مي‌پزند و اگر خانواده‌اي چنين امكاناتي برايش مهيا نبود همسايه‌ها براي آنان فتير يا نان شيرمال به عنوان خيرات مي‌برند تا سفره‌ آنها نيز خالي نماند و بچه‌هاي آنها احساس تنگ‌دستي نكنند.

     صبح روز بيست‌ و‌يكم مردم سياهپوش شده و مردان و زنان و جوانان در مسجد روستا جمع مي‌شوند و سپس با برداشتن و حمل علامات، پرچم‌ها و زنجير‌هايي  كه در دست مردان و پسران است به منزل خانواده‌هايي كه داغدار هستند و يكي از اعضاي خانواده خود را از دست داده‌اند مي‌روند و در آنجا با نثار فاتحه و صلوات، احترام آن خانواده را به جا مي‌آوردند و سپس به منزل خانواده داغدار ديگر مي‌روند و اين كار تا ساعت 11 صبح ادامه دارد. سپس با هيئت و در صف‌هاي منظم و زنجير زنان به طرف معصوم‌زاده بجنورد كه مزار ‌هزاران شهيد عزيز است مي‌روند و با نوحه‌خواني و شيپور  و طبل مراسم عزاداري علي(ع) را بر‌پا مي‌كنند و سپس به روستاي  خود بر مي‌گردند

روز عيد سعيد فطر

     نزديك اذان صبح از بلند‌گوي مسجد به مردم روستا اعلام مي‌شود كه براي نماز عيد آماده باشند و هنگامي كه امام جماعت به مسجد آمد مردم همگي به مسجد رفته و به شكرانه 30 روز عبادت و بندگي  بعد از خواندن نماز عيد و به جا آوردن سجده شكر با خوردن خرما دهان خود را شيرين كرده و با شيري كه اهالي به عنوان عيدي به مسجد آورده و گرم كرده‌اند از مردم پذيرايي مي‌شود و سپس يكي از خادمان مسجد سيني بزرگي را در دست داشته  و جلوي مردم مي‌گيرند تا هر كدام با شيريني كه بر مي‌دارد مبلغي از فطريه خود را در سيني قرار دهد كه اين هدايا به كميته امداد تحويل مي‌شود.

     مردم حصار شير‌علي مابقي فطريه خود را به خانواده‌هاي نياز‌مند، بيمار و درمانده كمك مي‌كنند و به اين ترتيب تا سال ديگر و عيد فطري ديگر به خانه‌هاي خود مي‌روند و به بندگي و عبادت خالق خود مي‌پردازند.

نتيجه‌گيري

     وقتي مردم روستاي حصار در مسجد جمع مي‌شوند، فقير و ثروت‌مند ـ كارگر و كارمند با احترام كنار هم مي‌نشينند.در واقع غروري كه گاهي در وجود انسان پديد ‌مي‌آيد، را از خود مي‌رانند و اين نشاط در چهره‌هاي نوراني آنها آشكار است. در مسجد جوانان با انداختن سفره و پذيرايي از مردم و برخورد خوبي كه از خود نشان مي‌دهند  شخصيت خود را معرفي مي‌كنند و حتي جوانان كم‌رو و فقير در مسجد ابراز وجود مي‌كنند و در پختن حليم كمك‌دست آشپز هستند. آنان با پوشيدن لباس‌هاي سياه در كنار جواناني كه قبلاً لباس‌هاي رنگارنگ خود را به رخ ديگران مي‌كشيدند ديده و با آنان در يك صف قرار مي‌گيرند و دور از زرق و برق دنياي فريبنده همگي با هم يك نوحه را زمزمه مي‌كنند اين از بركات ماه مبارك رمضان است.

جناب آقاي احمدي

محقق: خديجه وحيدي‌حصاري (مركز تربيت معلم امام جعفر صادق(ع))