بش قارداش
بابا امان
شهر تاریخی بلقیس
عمارت مفخم

بش قارداش
بابا امان
شهر تاریخی بلقیس
عمارت مفخم

«مسجد جامع»

     مسجد جامع كه در سطحي پايين‌تر از خيابان شهيد بهشتي شمالي واقع شده قديم‌ترين مسجد بجنورد است. اين مسجد حدود سه قرن پيش بنا گرديده و بارها مورد مرمت و تجديد بنا قرار گرفته است. طبق اطلاعات شفاهي معمرين، شهر در حدود سال 1320 مسجد جامع به همت آيت ا  مرتضوي بازسازي شده است. قبل از آن نيز در حدود سال 1304 هجري شمسي، مسجد توسط ملا محمد قاضي حاكم شرع وقت بجنورد تعمير و پيشتر از آن نيز در اواخر سده دوازدهم، توسط لقاء‌السلطنه خواهر سردار يار محمدخان مرمت شده است. مسجد تا سال 1304 هجري شمسي گنبدهاي متعددي داشته و مصالح به كار رفته در آن خشت خام و گل بوده است. مسجد كنوني در محلي قبلي كه 5/3 متر پايين‌تر از سطح فعلي قرار داشته بنا گرديده است. ساختمان مسجد 30 متر طول و 5/14 متر عرض دارد. ارتفاع آن 6 متر است و 18 ستون چوبي سقف آن را كه با تيرهاي ارس پوشيده شده سر پاي داشته است.

     محراب مسجد با گچ بري زيبايي تزيين يافته و منبر چوبي ساده‌اي در مقابل آن قرار دارد. دو ايوان با درگاهي محرابي شكل به عرض 70/1 متر در دو سوي مسجد قرار گرفته و در اواسط بنا دو پنجره چوبي (190 × 270 سانتي متر) است و در طرفين آن به طور قرينه دو درب چوبي (40/3 × 80/1 متر) وجود دارد.

     در بالاي نماي بيروني مسجد كتيبه‌اي از كاشي جلب نظر مي‌كند كه آياتي از كلام ا‌ مجيد  بر روي آن به خط ثلث به قلم حاج غلامعلي رضوان در سال 1386 هجري قمري نوشته است.  

 

 

نماي بيروني مسجد جامع بجنورد

عكس دارد ص 155

بجنورد گذرگاه شمالي خراسان، احسان سيدي زاده ـ علي اكبر عباسيان

 

 

   «مسجد ناوه»

     اين مسجد در مركز روستاي ناوه[1] واقع در 45 كيلومتري شمال شرق بجنورد و 28 كيلومنري شمال جاده بجنورد ـ شيروان، قرار دارد. از بناي اوليه آن حدود 200 سال مي گذرد و قسمتهايي از مسجد بازسازي گرديده و فقط بخش غربي آن دست نخورده باقي مانده است كه به عنوان ايوان استفاده مي‌شود. سقف مسجد با تيرهاي ارس پوشانده شده و در مجاورت آن مسجد جديدي در حدود سال 1340 بنا گرديده است.

 بجنورد گذرگاه شمالي خراسان، احسان سيدي زاده ـ علي اكبر عباسيان

 

«مسجد جامع لنگر»

     اين مسجد كه در مركز روستاي لنگر واقع گرديده، داراي ديوار مشتركي از سمت جنوب و مشرق با آرامگاه (سلطان سيد محمود) مي‌باشد.

     درازاي مسجد 40/13 متر، عرض 75/7 و ارتفاع آن 5 متر است. 10 ستون چوبي سقف مسجد را كه با تير ارس پوشانده شده بر پا داشته است. فاصله ستونها از يكديگر حدود 5/2 متر مي‌باشد. ضخامت ديوارهاي مسجد 90 سانتي متر است. سقف و قسمتي از ديوارهاي اين مسجد قديمي در سال 1330 تعمير شده و محوطه‌اي به مساحت 85/6 × 60/7 متر كه زماني ايوان امام‌زاده بوده به آن ملحق گرديده است. ديوار غربي مسجد داراي قدمتي بيش از دو قرن مي‌باشد.

بجنورد گذرگاه شمالي خراسان، احسان سيدي زاده ـ علي اكبر عباسيان

 

«مسجد جامع چناران»

     در مركز روستاي چناران، واقع در 25 كيلومتري شرق بجنورد، مسجد قديمي قرار دارد كه احتمالاً مربوط به اوايل دوره قاجار مي‌باشد. طول مسجد 16 متر و عرض آن 80/10 و ارتفاع آن 4 متر بوده و 6 ستون چوبي سقف مسجد را بر پا داشته است. ضخامت ديوارها 65 سانتي متر و مصالح به كار رفته در مسجد خشت خام و چوب مي‌باشد. منبر چوبي قديمي در محل محراب مسجد قرار گرفته.

     در ورودي مسجد 116 × 40/2 متر بوده و دو پنجره مشبك‌كاري 50 × 62 سانتي‌متر در ديوار شمالي آن كار گذاشته شده است.

     اين دو پنجره نسبت به پنجره‌هاي ديگر بسيار قديمي‌تر مي‌نمايد. محوطه‌اي به مساحت 210 متر مربع حياط مسجد را تشكيل مي‌دهد. در سه ضلع شمال و شرق و غرب آن ايواني به عرض 60/1 متر بنا گرديده كه داراي 14 ستون است. نماي ستونهاي به كار رفته در بنا از چوب سپيدار مي‌باشد.

بجنورد گذرگاه شمالي خراسان، احسان سيدي زاده ـ علي اكبر عباسيان

 

 



[1] . روستاي ناوه در 57 درجه و 24 دقيقه طول جغرافيايي و 37 درجه و 42 دقيقه عرض جغرافيايي قرار دارد.