بش قارداش
بابا امان
شهر تاریخی بلقیس
عمارت مفخم

بش قارداش
بابا امان
شهر تاریخی بلقیس
عمارت مفخم

تاج الدين اسفرايني (م. 684 ه.ق)

علامه تاج الدين، محمد بن محمد بن احمد اسفرايني يا محمد بن محمد بن احمد بن سيف الدين اسفرايني، مشهور به فاضل اسفرايني از دانشمندان نحوي و لغوي قرن هفتم هجري قمري است. از زمان تولد و چگونگي تحصيل وي اطلاع دقيقي به دست نيامد. اما آثار ارزنده‌اي از وي باقي مانده كه نسخ خطي چندي از آنها در كتابخانه‌هاي جهان محفوظ است. فاضل اسفرايني در سال 684 ه.ق درگذشته است.

آثار

1ـ شرح مصباح مطرزي در نحو، به زبان عربي، كه شرح مصباح ناصر مطرزي مي‌باشد و «ضوء المصباح»[1] يا «الضوء علي مصباح» ناميده شده است. نسخه‌هاي خطي اين كتاب به شماره‌هاي 6287 و 3891 و 4448 در كتابخانه آستان قدس رضوي بخش خطي محفوظ است و در سال 1850 ميلادي اين كتاب در لكنهو هندوستان به طبع رسيده است.

2ـ فاتحه الاعراب با عراب الفاتحه

3ـ لب الألباب في عللم الاعراب[2]، كه به دستور شمس الدين صاحب ديوان نوشته شده است.[3]

4ـ اللباب في النحو مشتمل بر مقدمه و چهار قسم است كه مقدمه در تصرف كلمه، قسم اول در اعراب، قسم دوم در معرب، قسم سوم در عوامل و قسم چهارم در مقتضي اعراب است، كه در تاريخ 20 رمضان سال 884 ه.ق تحرير شده است.

مشاهير رجال اسفراين، غلامرضا فسنقري ـ احمد شاهد

 

 

 

 



[1] ـ معجم المطبوعات،ج1، ص 436.

[2] ـ معجم المؤلفين، ج11، ص 180، به نقل از جلال الدين سيوطي، بغيه الوعاه، 94، اسماعيل پاشا بغدادي، هديه العارفين، ج2، ص 134، بغدادي، ايضاح المكنون، ج2، ص 153، حاجي خليفه، كشف الظنون، ص 1546، 1545، الذريعه، ج18، ص 283 و 976، 975، Manuscripts  arabic 0  a  of  Catalogue  :  na  Minga  520 :  I ، 297، 295، :  I  9  Brocklman

[3] ـ الذريعه، ج18، ص 283، ش 120.