بش قارداش
بابا امان
شهر تاریخی بلقیس
عمارت مفخم

بش قارداش
بابا امان
شهر تاریخی بلقیس
عمارت مفخم

 

 

سعدالدين اسفرايني (م. بعد از 781 ه.ق)

سعد الدين، محمد بن عمر بن محمد بن علي اسفرايني مكي، مردي فاضل و از علماي قرن هشتم هجري است. سعدالدين اسفرايني، اخبار مكه ابوالوليد ازرقي را خلاصه كرده و آن را زُبده الأعمال و خلاصه الأفعال نام نهاده است. اسفرايني در مقدمه اين كتاب مي‌گويد: «   اما بعد، اين رساله‌اي است مشتمل بر فضيلت مكه، خدايش شريف بداراد، و چگونگي ساختن كعبه آن را مختصر كردم، از تاريخ مكه و ساختمان آن، كعبه و اهميت و عظمت آن، از كتابي كه حافظ ابوالوليد، محمد بن عبدالله بن ابي الواليد غساني ازرقي شافعي مكي جمع كرده است.

پس از اين كه از قرائت آن بر شريف ابي اليمن محمد بن احمد بن قاسم بن عبدالرحمان بن ابي بكري عمري قرشي شافعي مكي حوازي در مسجدالحرام برابر «ناودان» فارغ شدم. در سيزدهم صفر مختوم به خير و ظفر.»[1]

اسفرايني درباره اين كتاب مي‌افزايد: در سال 762 ه.ق براي آن كه تذكره‌اي براي خودم باشد و وسيله رغبت طالبان قرار گيرد آن را زبده الاعمال و خلاصه الافعال نام گذاردم و آن را در دو فصل مرتب كردم: اول در فضيلت كعبه، كه داراي 54 بخش است و دوم در فضيلت مدينه، كه در 25 بخش آمده است.

معجم المؤلفين به نقل از كشف الظنون، ص 390، تاريخ وفات وي 581 ه.ق آمده است.[2]

سعدالدين اسفرايني علاوه بر تلخيص تاريخ مكه، ازرقي، احاديثي را نيز در فضايل حج بر آن افزوده است.[3]

اما به نظر مي‌رسد 781 ه.ق صحيح باشد، زيرا اسفرايني تا سال 762 ه.ق مشغول تلخيص، تاريخ مكه بوده است.

مشاهير رجال اسفراين، غلامرضا فسنقري ـ احمد شاهد

 

 



[1] ـ ابوالوليد ازرقي، اخبار مكه، تحقيق رشدي صالح ملحس، ترجمه و تحشيه دكتر محمود مهدوي دامغاني، ص 16،15.

[2] ـ هديه العارفين، ج2، ص 105.

[3] ـ معجم المؤلفين، ج11، ص 93.